Jak wygląda pat na przykładzie?
Czarny król stoi w rogu na h8 i nie ma innych bierek. Biały hetman stoi na g6, a biały król daleko, na f5. Król nie jest w szachu, bo hetman go nie atakuje, ale każde pole obok, czyli g8, g7 i h7, jest atakowane przez hetmana. Czarne nie mają żadnego ruchu: to pat i remis, choć białe mają hetmana więcej.
Czym pat różni się od mata?
Przy macie król jest w szachu i nie ma obrony, a partia kończy się wygraną atakującego. Przy pacie król nie jest w szachu, tylko nie ma się gdzie ruszyć, i nie ma żadnej innej bierki, którą mógłby się ruszyć jego gracz. Różnica to jedno pole, a wynik zmienia się z wygranej na remis.
Jak uniknąć patu, gdy wygrywasz?
- Gdy przeciwnik ma tylko króla, przed każdym ruchem sprawdź, czy zostawiasz mu jakiekolwiek pole.
- Spychaj króla do krawędzi szachownicy, ale zostawiaj mu jedno wolne pole, aż przygotujesz mata.
- Nie bij ostatnich pionów przeciwnika bez potrzeby, jeśli mogłyby mu dać ruch i uchronić przed patem.
- Gdy masz hetmana, dawaj mata z pomocą króla, a nie samym hetmanem.
Jak uratować przegraną partię patem?
Przegrywający może celowo dążyć do patu: zostawić sobie samego króla w rogu albo oddać ostatnie bierki tak, żeby nie mieć ruchu. Popularny sposób to oddawanie wieży z szachami, której przeciwnik nie może bezpiecznie przyjąć, bo po jej zbiciu nastąpiłby pat.
